Μέρος 5ο  (Ρωμαϊκή, Βυζαντινή και Οθωμανική περίοδος).
Στην Ρωμαϊκή Αυτοκρατορία η Μακεδονία ήταν επαρχία και είχε πρωτεύουσά της τη Θεσσαλονίκη. Συνόρευε στα βόρεια με τη Δαρδανία, η οποία είχε για πρωτεύουσα τους Σκούπους (Σκόπια). Οι Σκούποι έγιναν το κέντρο του Ρωμαϊκής Δαρδανίας και το όνομά τους πιθανότατα προέρχεται από τον ελληνικό επίσκοπος, δηλαδή παρατηρητής, αναφερόμενο στη θέση του σε ένα ψηλό σημείο από το οποίο θα μπορούσε κάποιος να παρατηρεί ολόκληρη την περιοχή. Κατά τους Βυζαντινούς χρόνους στην περιοχή υπήρχαν τρία ‘’θέματα‘’, της Θεσσαλονίκης, της Μακεδονίας και του Στρυμόνα, που αυξομείωναν τα όριά τους κατά καιρούς. Το θέμα της Μακεδονίας σε διάφορες χρονικές περιόδους καταλάμβανε περιοχές από την Βόρεια Ήπειρο και τη Θεσσαλία ως και την Ανατολική Θράκη! Στην Οθωμανική Αυτοκρατορία, για 5 αιώνες περίπου, το όνομα Μακεδονία ξεχάστηκε. Οι Οθωμανοί ποτέ δεν αναγνώρισαν τον όρο «Μακεδονία» και διοικητική ή γεωγραφική ενότητα με το όνομα αυτό δεν υπήρξε ποτέ. Όσο και να ψάξουμε δε θα βρούμε επίσημη αναφορά σε «Μακεδονία». Υπήρχαν διοικητικοί διαχωρισμοί, τα βιλαέτια, τα σαντζάκια και οι καζάδες, αλλά γεωγραφική έννοια «Μακεδονίας» δεν υπήρχε τότε. Το βιλαέτι ήταν μεγάλη διοικητική περιφέρεια και είχε διοικητή τον βαλή. Κάθε βιλαέτι υποδιαιρούνταν στα σαντζάκια, τα οποία με τη σειρά τους υποδιαιρούνταν στους καζάδες (οι σημερινοί νομοί). Την περίοδο αυτή στον χώρο στα Βαλκάνια υπήρχαν πολλά βιλαέτια και τρία από αυτά ήταν του Κοσσυφοπεδίου, του Μοναστηρίου και της Θεσσαλονίκης, χωρίς να υπάρχει ο όρος οθωμανικό βιλαέτι Μακεδονίας ή γεωγραφική Μακεδονία. Το μεγαλύτερο μέρος του σημερινού κράτους των Σκοπίων ανήκε στο βιλαέτι του Κοσσυφοπεδίου, το οποίο είχε μάλιστα πρωτεύουσα τα Σκόπια (Uskup)! Οι νότιες περιοχές του, αυτές του Μοναστηρίου και της Στρώμνιτσας ανήκαν στα βιλαέτια του Μοναστηρίου και της Θεσσαλονίκης αντίστοιχα (βλέπε χάρτη).

Λειβαδίτης Κωνταντίνος