Ο αναγκαστικός εκμακεδονισμός του Πιρίν

Η Βουλγαρία, μετά τον τερματισμό της Κατοχής της στην περιοχή των Σκοπίων (1944), ακολούθησε πολιτική στενότερης επαναπροσέγγισης με τη Γιουγκοσλαβία και ο πρωθυπουργός της Γκεόργκι Δημητρόφ πρότεινε την ιδέα ενός σχεδίου για μια βαλκανική ομοσπονδία. Ως συγκολλητική μονάδα θα λειτουργούσε η “Μακεδονία”, που θα συμμετείχε στην ομοσπονδία ως ενιαία δημοκρατία με δηλωμένη μακεδονική εθνική συνείδηση. Για το σκοπό αυτό ξεκίνησε μια πολιτική υποχρεωτικού εκμακεδονισμού του βουλγαρικού πληθυσμού στη νοτιοδυτική χώρα, με συνειδητή αλλαγή του εθνικού αυτοπροσδιορισμού, που πραγματοποιήθηκε μέσω καταναγκασμού και μαζικής προπαγάνδας. Έτσι, όταν τον Δεκέμβριο του 1946 έγινε απογραφή στην περιοχή του Πιρίν, οι κρατικές αρχές καθοδήγησαν τον τοπικό πληθυσμό να καταγράφεται διοικητικά ως “Μακεδόνες”, συμπεριλαμβανομένων των Πομάκων. Η περιφερειακή επιτροπή του Εργατικού Κόμματος στην Άνω Τζουμαγιά αποφάσισε να αποδεχθεί μια φόρμουλα για την ομιλούμενη γλώσσα, ώστε το 70% των “Μακεδόνων” στις πόλεις να δηλώσουν “βουλγαρική” και στα χωριά “μακεδονική”! Αποτέλεσμα αυτών των οδηγιών ήταν από τους 281.015 κατοίκους, οι 169.444 να αναγνωριστούν εθνικά ως ‘’Μακεδόνες’’! Ωθούμενη από τη Σοβιετική Ένωση, η Βουλγαρία προσφέρθηκε να παραχωρήσει τη ‘’Μακεδονία του Πιρίν’’ στη Γιουγκοσλαβία στο πλαίσιο του οράματος της Ενωμένης Μακεδονίας. Έτσι το 1947 υπογράφηκε μεταξύ των δύο χωρών η Συμφωνία του Μπλεντ, βάσει της οποίας η ‘’Μακεδονία του Πιρίν’’ ενώθηκε με τη ‘’Μακεδονία του Βαρδάρη’’ και περιελήφθη στη Γιουγκοσλαβία, καταργώντας τη βίζα και τις τελωνειακές υπηρεσίες. Λίγο αργότερα όμως, το 1948, εξαιτίας της ρήξης στις σχέσεις Τίτο – Στάλιν, η σύμβαση καταργήθηκε. Για ένα διάστημα η Βουλγαρία διατήρησε αντιφατική πολιτική για το Μακεδονικό ζήτημα, μέχρι το 1963, οπότε ο ηγέτης της Τόντορ Ζίβκοφ δήλωσε ανοιχτά ότι ο πληθυσμός στην περιοχή του Πιρίν αποτελεί μέρος του βουλγαρικού έθνους και εξαναγκάστηκε από το Κομμουνιστικό Κόμμα στη διάρκεια της Πολιτιστικής αυτονομίας του (1944-48) να δηλώνει ‘’μακεδονικός’’! Εν κατακλείδι διαπιστώνεται ότι μετά τον Β’.Π.Π. η Βουλγαρία φαίνεται να παραιτείται από την διεκδίκηση της Μακεδονίας και τη σκυτάλη παίρνει η Γιουγκοσλαβία του Τίτο! Η πολιτική της σε σχέση με το Μακεδονικό άλλαξε στο πλαίσιο του νέου κομμουνιστικού καθεστώτος και η Βουλγαρία δεσμεύτηκε προς την Κομιντέρν για στήριξη της πολιτικής ανάπτυξης μιας ξεχωριστής εθνικής σλαβομακεδονικής συνείδησης. Από τότε οι Βούλγαροι δεν ξαναχρησιμοποίησαν τον όρο ‘’Μακεδονία’’ για να ονομάζουν το νοτιοδυτικό τμήμα του κράτους τους! Σήμερα η περιοχή είναι η ‘’Επαρχία του Μπλαγκόεβγκραντ’’ και συνορεύει νότια με την Ελλάδα και δυτικά με τα Σκόπια, ενώ ο πληθυσμός της είναι 350.000 κάτοικοι.

Έθνη ‘’κατά παραγγελία”

Μετά την πτώση του κομμουνισμού άνοιξαν τα βουλγαρικά αρχεία και βρέθηκε μια συζήτηση, που έγινε στη Μόσχα στις 7 Ιουνίου 1946, με τον Στάλιν να λέει προς τα μέλη του Κ.Κ. Βουλγαρίας τα εξής: ‘’Στη Μακεδονία του Πιρίν πρέπει να παραχωρήσετε πολιτιστική αυτονομία που θα είναι το πρώτο βήμα για την ενοποίηση όλης της Μακεδονίας. Το γεγονός ότι στον πληθυσμό δεν έχει ακόμη δημιουργηθεί μακεδονική εθνική συνείδηση δεν έχει σημασία. Ούτε στην Λευκορωσία υπήρχε ξεχωριστή εθνική συνείδηση, όταν την ανακηρύξαμε σε Σοβιετική Δημοκρατία. Δεν υπάρχει συνείδηση μακεδονικού έθνους, αλλά όπως κατασκευάσαμε έθνος Λευκορώσων, έτσι και ο Τίτο, που φάνηκε πιο ευέλικτος από εσάς, θα κατασκευάσει έθνος Μακεδόνων’’! Η συζήτηση αυτή δημοσιεύτηκε στη βουλγαρική εφημερίδα ”Otechestven Vestnik” στις 19-6-1991. Η διεκδίκηση της ιστορικής Μακεδονίας από Βούλγαρους και Γιουγκοσλάβους (με την σκόπιμη επέκταση προς βορρά), αλλά και η παραποίηση της συνθήκης του Βουκουρεστίου, ότι δήθεν μοίρασε τη Μακεδονία σε τρία μέρη, δημιούργησε την εντύπωση ότι υπάρχουν 3 ‘’Μακεδονίες’’ που κάποια στιγμή πρέπει να ενωθούν! Άλλωστε το 1944, στην επέτειο του Ίλιντεν (!), όταν συνήλθε η πρώτη ‘’Αντιφασιστική Συνέλευση για την Λαϊκή Απελευθέρωση της Μακεδονίας’’ (ASNOM) και ίδρυσε τη Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, στη διακήρυξή της ανέφερε μεταξύ άλλων: ‘’Λαέ της Μακεδονίας. Λόγω των προδοτών και των αποστατών, το μοιραίο έτος 1912 σας βρήκε διχασμένους, ματωμένους και αποδιοργανωμένους και η γη σας χωρίστηκε μεταξύ των ιμπεριαλιστών εισβολέων. Αυτή η επαίσχυντη κατάτμηση της Μακεδονίας επιβεβαιώθηκε το 1919 και εσείς συνεχίσατε να είστε υπό τον ζυγό της καταπίεσης. Εν όψει των αιώνιων ιδεωδών του λαού της Μακεδονίας διακηρύσσουμε τη δίκαιη και αποφασιστική φιλοδοξία για ένωση όλου του μακεδονικού λαού, με βάση την αρχή της αυτοδιάθεσης. Μακεδόνες υπό τη Βουλγαρία και την Ελλάδα, η ενοποίηση του λαού της Μακεδονίας εξαρτάται από τη συμμετοχή στο γιγαντιαίο αντιφασιστικό μέτωπο, ώστε να αποκτήσετε το δικαίωμά για αυτοδιάθεση στο πλαίσιο της Γιουγκοσλαβίας του Τίτο. Είθε η πορεία αυτού του τμήματος της Μακεδονίας να γίνει το μονοπάτι σας, αφού είναι το μόνο που οδηγεί στην ελευθερία και στην ενοποίηση ολόκληρου του μακεδονικού έθνους! Είθε να σβήσουν τα σύνορα που σηκώθηκαν, διαιρώντας αδερφό από αδελφό, Μακεδόνα από Μακεδόνα’’! Να τονιστεί πως το σύνταγμα των Σκοπίων (ειδικά στο προοίμιό του και παρά τις αλλεπάλληλες αναθεωρήσεις που έχει υποστεί μετά το 1991) αναφέρεται σ’ αυτή τη διακήρυξη της ΑSΝΟΜ του 1944, φανερώνοντας έτσι τον αλυτρωτισμό του γειτονικού κρατιδίου, ο οποίος απεικονίζεται στον παρακάτω χάρτη, που τυπώθηκε από ‘’Σλαβομακεδόνες’’ εθνικιστές πριν μερικές δεκαετίες και δείχνει τον ενιαίο μακεδονικό χώρο διαιρεμένο με συρματόπλεγμα!

Λειβαδίτης Κωνσταντίνος